Grein

Kunnu fólk veruliga lesa eitt nøringar-merki?

Um ein merking broytir, hvat fólk keypa, er ein onnur spurning enn um fólk skilja, hvat hon sigur. Ein stórur partur av kanningum spyr beinleiðis um hin spurningin, og svarið er: ofta ikki serliga væl, og ikki javnt tvørturímillum fólkasetrið.

Uppdatert 4 min lesing 19 tilvísingar

Næringsfrøðiligar upplýsingar, sum vísa 94 prosent av dagliga virðinum fyri mettaða fitu
Prosentuvirði dagliga gera bara meining, tá serving størrelsen omanfyri er kannað. B137 · CC0 · Wikimedia Commons

Skilningsbilið er gomul tíðindi — og er enn satt

Ein skipað yvirlitsrannsókn frá 2005 um, hvussu vanligir kundar skilja og nýta næringarmerking, dokumenteraði longu grundvallarvandan fyri tveimum áratíggjum síðan: at ein merking er til staðar, er ikki tað sama sum at skilja hana, og at skilja hana er ikki tað sama sum broytt atferð [3]. Hetta trý-lyt-bilið — tilstøði, skilningur, nýtsla — er tann rammin, sum restin av hesum øki framvegis arbeiðir innan, og tað er tann rammin, sum mesta tekjan um "virkar merking" fellur saman til eina einstaka spurning.

Eitt yvirlit frá 2017 um heilsulæsi, læsi, talføri og skilning av næringarmerking kvessaði hetta enn meira: alment læsi og heilsulæsi kunnu fyribyggja skilning av merkingum, men talføri — evnan at faktiskt arbeiða við prosentum og samanberingum per 100 g — er hin sterkari og meira serliga fyribyrgjarin [15]. Ein merking full av tølum er, ikki óvæntað, fyrst og fremst ein talføris-uppgáva, áðrenn hon er ein næringaruppgáva.

Snið broytir, hvat fólk kunnu heinta burtur úr merkingini, ikki bara hvat tey leggja merki til

MerkingarsniðHvat skilningsrannsóknir vísa
Beinur talpallur (bert tekstur)Lægsti skilningur við skjótari atlit; krevur talføri og tíð
Ljósmerki (reytt/gult/grønt)Skjótari, meira nágreiniligur bólkaskilnaður við skjótari atlit í samanberandi kanningum
Einbókstavaeinkunn (t.d. Nutri-Score)Skjótur bólkaskilnaður; kann taka skeivt av í serligum jaðurstøðum, sum undirliggjandi algoritmurin handfer per 100 g
Ávaringarmerki (t.d. áttakant/steðgamerki)Høgur beinleiðis kensileiki; ávirkan á keyputlát er kannað sundurskilt frá skilningi

Ein slembivalt kanning, sum kannaði eina-vikuáhrivini av ljósmerktari næringarmerking á mataræðisval hjá japanskum universitetsstudentum, er eitt nýtiligt datapunkt her, serliga tí at hon einangrar sniðið heldur enn bara at mála "merking ímóti onga merking" [4]. Eitt sundurskilt brasilianskt slembivalt roynd, sum bar saman tvey frontpakka-merkingarsnið, sá, at valið av sniði mátiliga broytir, hvussu skjótt og rætt fólk heinta út ta ætlaðu vitanina — ikki bara um tey í heilum sæð kasta eyguni á merkingina [7].

Talføri og tíðarpressur hava størri týdning enn motivatión

Ein kanning av tíðarpreferansu og nýtslu av næringarmerking, sum nýtti dátur frá Kina, sá, at hvussu nógv tyngd fólk leggja á komandi heilsuúrslit í mun til beinleiðis tilfredsstøðu, sigur frammanundan fyri, um tey í heild taka undir sær eina merking — ein áminning um, at skilningsrannsóknir aftur og aftur síggja, at motivatión fyri at lesa nágreiniliga ikki er tann avmarkandi faktorin fyri ein munandi part av keyparum [18]. Tíðarpressur við hillum viðgongur hetta: ein merking, sum krevur roknifrøði fyri at tulka, er ein merking, sum flest fólk ikki fara at rokna fyri, sama hvussu læs tey í grundini eru.

Hetta er tann empiriska grundgevingin fyri einfaldaðum, lit- ella bókstavamerktum skipanum í mun til tann beina talpallin: tey flyta tulkingararbeiðið frá talføri hjá keyparanum til algoritmuna hjá merkingarhonnaranum. Tað er eisini tann empiriska grundgevingin ímóti at halda, at ein umhonnað merking eina og einsamalla loysir okkurt — ein italsk slembivalt kontrollerað kanning, sum roynir mismunandi frontpakka-merkingarsnið, og ein fransk slembivalt kanning, sum roynir árinini av at vísa Nutri-Score serliga í matvøru-annonsering, funnu báðar sniðháðar munir í skilningi og uppgivnum keyputláti, ikki javnan vinning av at nakað merki bara er til staðar [5][10].

Skilningur veldur ikki sjálvvirkandi broytta atferð

Ein meta-analysa frá 2018 um árinini av næringarmerkingum á mataræðisgæði hjá universitetsstudentum, og ein yvirlitsgrein um ávirkanina av frontpakka-næringarmerking á atferð hjá kundum og umhonnan av vørum, benda báðar á tann sama ójavna, sum er umrødd á okkara Nutri-Score síðu: skilningsárinir eru størri og meira samfestar enn keyputlátsárinir [2][14]. Fólk kunnu rætt tulka eina merking og enn keypa hitt minni heilsuliga valmøguleikan av orsøkum, sum merkingin ongantíð var hugsað at handfara — prísur, smakkapreferansur, vani, hvat sum í roynd og veru er í skápinum. Ein fransk slembivalt kontrollerað kanning um árinina av Nutri-Score frontpakka-merkingini fann keyputláts-árinir, sum vóru veruligar, men samfest minni enn skilningsvinningarnir, sum eru rapporteraðir í somu lithteratúr [8].

Hvat hetta merkir praktiskt

Skilningsrannsóknir stuðla trimum trongum, forsvaraligum niðurstøðum heldur enn eini víðfevndari. Fyrst, sniðið hevur týdning óheft av innihaldinum — sama vitan framløgd sum ein bókstavaeinkunn, ein litakoda ella ein talpallur er ikki javnt nýtilig fyri miðal-keyparan. Fyri tað annað, talføri er tann meira serliga avmarkandi faktorin í mun til alment læsi, so einfaldað snið hjálpa ómistandi meira teimum keyparum, sum hava lág talføri, heldur enn øllum javnt. Fyri tað triðja, og týdningarmest fyri politiskar orðaskifti: at loysa skilningsspurningin er eitt neyðugt, men ikki nóg gott stig í mun til at broyta, hvat endar í handkurvini.

Vanlig spurningar

Skilja flest fólk í roynd og veru næringarmerkingar?
Skilningur er ójavnur og samsvarar meira við talføri enn við alment útbúgvingarstig. Ein klassisk skipað yvirlitsrannsókn dokumenteraði hetta bilið, og seinni yvirlitsarbeiði staðfesti talføri sum hin skarpari fyribyrgjaran.
Er ein ljósmerkt merking lættari at skilja enn ein talpallur?
Samanberandi rannsóknir, millum annað ein japanskt slembivalt kanning, stuðla, at litamerkt snið gerast skjótari og meira nágreiniliga tulkað við skjótum atliti enn beinir talpallar.
Um eg skilji eina merking, keypi eg so í roynd og veru tann heilsuliga betri valmøguleikan?
Ikki neyðturviliga. Skilningur og keypsatferð eru mátaðar sundurskiljandi í hesi lithteratúrini, og skilningsárinin er samfest tann størri av teimum báðum.
Ávirkar merkingarhonnan mismunandi merkingarsnið ymiskt tvørturum londum?
Ja — bæði brasilianskar og italskar slembivaldar kanningar av ymiskum útgávum av frammamerking á umbúðum funnu mun í skilningi, tengdan til serligar sniðval, ikki ein einstakan, alment gyldandi árin av bert "at hava eitt merki."
Nærmynd av eini prenta innihaldslýsing á matvøttum
Chenspec · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Tengt lesing

Evidensin fyri hesa síðu Ein stakkur bar, sum vísir samansetingina av 19 útgávunum, sum eru nevndar á hesi síðu eftir rannsóknartypum. 31042meta-analysis (3)randomised trial (10)review (4)other (2)
19 útgávur, 2005–2024. Hetta er ein blanding av bæði royndum og samansetingum, sum er støðan, har frá ein áheitan um orsøkin er skilvís. Kelda: egnu tilvísingalistin á hesi síðu, niðanfyri.

Viðmerkingar

Hver einasta tilvísing niðanfyri bendir til upprunaliga peer-reviewed skjalið á PubMed ella gjøgnum DOI. Einki her er ein staðfesting fyri læknaligt ráð.

  1. Effect of front-of-package nutrition labeling on food purchases: a systematic review An R, Shi Y, Shen J, et al. · Public health · 2021 · Systematic review DOIPubMed 33517247
  2. Effect of nutrition labels on dietary quality among college students: a systematic review and meta-analysis Christoph MJ, An R · Nutrition reviews · 2018 · Meta-analysis DOIPubMed 29373747
  3. Consumer understanding and use of nutrition labelling: a systematic review Cowburn G, Stockley L · Public health nutrition · 2005 · Systematic review DOIPubMed 15705241
  4. Investigation of the 1-week effect of traffic light nutrition labeling on diet selection among Japanese university students: a randomized controlled trial Wakui N, Matsuoka R, Ichikawa K, et al. · BMC public health · 2024 · Randomised controlled trial DOIPubMed 38317163Full text
  5. A randomized controlled trial to test the effects of displaying the Nutri-Score in food advertising on consumer perceptions and intentions to purchase and consume Courbet D, Jacquemier L, Hercberg S, et al. · The international journal of behavioral nutrition and physical activity · 2024 · Randomised controlled trial DOIPubMed 38622707Full text
  6. Effectiveness of a Sodium-Reduction Smartphone App and Reduced-Sodium Salt to Lower Sodium Intake in Adults With Hypertension: Findings From the Salt Alternatives Randomized Controlled Trial Eyles H, Grey J, Jiang Y, et al. · JMIR mHealth and uHealth · 2023 · Randomised controlled trial DOIPubMed 36892914Full text
  7. A comparative assessment of two different front-of-package nutrition label designs: A randomized experiment in Brazil Khandpur N, Amaral Mais L, Bortoletto Martins AP · PloS one · 2022 · Randomised controlled trial DOIPubMed 35385504Full text
  8. The impact of the Nutri-Score front-of-pack nutrition label on purchasing intentions of unprocessed and processed foods: post-hoc analyses from three randomized controlled trials Egnell M, Galan P, Fialon M, et al. · The international journal of behavioral nutrition and physical activity · 2021 · Randomised controlled trial DOIPubMed 33731145Full text
  9. Nutri-Score: The Most Efficient Front-of-Pack Nutrition Label to Inform Portuguese Consumers on the Nutritional Quality of Foods and Help Them Identify Healthier Options in Purchasing Situations Goiana-da-Silva F, Cruz-E-Silva D, Nobre-da-Costa C, et al. · Nutrients · 2021 · Randomised controlled trial DOIPubMed 34959887Full text
  10. Effectiveness of Different Front-of-Pack Nutrition Labels among Italian Consumers: Results from an Online Randomized Controlled Trial Fialon M, Egnell M, Talati Z, et al. · Nutrients · 2020 · Randomised controlled trial DOIPubMed 32752021Full text
  11. Do nutrition labels influence healthier food choices? Analysis of label viewing behaviour and subsequent food purchases in a labelling intervention trial Ni Mhurchu C, Eyles H, Jiang Y, et al. · Appetite · 2018 · Randomised controlled trial DOIPubMed 29191745
  12. Impact of Different Front-of-Pack Nutrition Labels on Consumer Purchasing Intentions: A Randomized Controlled Trial Ducrot P, Julia C, Méjean C, et al. · American journal of preventive medicine · 2016 · Randomised controlled trial DOIPubMed 26699246
  13. Nutrition labels decrease energy intake in adults consuming lunch in the laboratory Temple JL, Johnson K, Recupero K, et al. · Journal of the American Dietetic Association · 2010 · Randomised controlled trial DOIPubMed 20630169
  14. The Influence of Front-of-Package Nutrition Labeling on Consumer Behavior and Product Reformulation Roberto CA, Ng SW, Ganderats-Fuentes M, et al. · Annual review of nutrition · 2021 · Review DOIPubMed 34339293
  15. Health literacy, literacy, numeracy and nutrition label understanding and use: a scoping review of the literature Malloy-Weir L, Cooper M · Journal of human nutrition and dietetics : the official journal of the British Dietetic Association · 2017 · Review DOIPubMed 27731526
  16. Correlates of nutrition label use among college students and young adults: a review Christoph MJ, An R, Ellison B · Public health nutrition · 2016 · Review DOIPubMed 26549218Full text
  17. Food and the consumer: could labelling be the answer? Kerr MA, McCann MT, Livingstone MB · The Proceedings of the Nutrition Society · 2015 · Review DOIPubMed 25998678
  18. Time preference and nutrition label use: Evidence from China Guan L, Huang Z, Jin S · Economics and human biology · 2022 · Journal article DOIPubMed 36116174
  19. The understanding, attitude and use of nutrition label among consumers (China) Song J, Huang J, Chen Y, et al. · Nutricion hospitalaria · 2015 · Journal article DOIPubMed 26040385

Henda síða varð sjálvvirkandi týdd úr enskt. Tilvísingarnar og tølini eru óbroytt. Les upprunaliga enska útgávuna um nakað lesist undarliga. Les upprunaliga enska útgávuna